AZERBAYCAN TARIM MÜZESİ
Azerbaycan’da müzecilik faaliyetleri XIX. yüzyılın sonu – XX. yüzyılın başlarına dayanmaktadır. Bu dönemde ülkede tarihî, arkeolojik ve etnografik materyallerin toplanması ve korunması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. İlk müzelerin kurulmasındaki amaç, halkın maddi ve manevi mirasını korumak ve gelecek nesillere aktarmaktı. Bu tür müzelerden biri de Cumhuriyet Devlet Tarım Müzesidir.
Müze, Azerbaycan hükümetinin kararıyla ve Halk Toprak Komiserliğinin girişimiyle kurulmuştur. İlk olarak “Tarım ve Sanayi Üretimi” sergisi olarak faaliyet göstermiş, burada sergilenen eserlerin zenginliği büyük ilgi gördüğü için daha sonra müze statüsü kazanmıştır. Müze, 1924 yılından itibaren faaliyetini sürdürmektedir.
Dünyada tarım müzeleri yalnızca birkaç ülkede bulunmaktadır; bunlar Macaristan, Bulgaristan, Çin, Amerika ve Azerbaycandır. Müze, 2014 yılından bu yana UNESCO bünyesindeki Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) üyesidir. Müzede, Azerbaycan tarımının tarihini ve günümüzünü yansıtan zengin koleksiyonlar sergilenmektedir.
Azerbaycan Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı’na bağlı Cumhuriyet Devlet Tarım Müzesi, Gıda Güvenliği Enstitüsü binasının 5. katında faaliyet göstermektedir. 1924 yılında kurulan müzede, Azerbaycan tarımını ve köy halkının çalışma ile günlük yaşam koşullarını yansıtan 11.000’den fazla ilgi çekici eser bulunmaktadır. Burada Gobustan Koruma Alanı’nın maketi, İpek Yolu haritası, farklı dönemlerde Azerbaycan’ın çeşitli bölgelerinde kullanılan tarım aletleri ile XVIII–XIX. yüzyıllara ait günlük yaşamı ve tarımsal faaliyetleri yansıtan eserler sergilenmektedir.
Müzede çeşitli bölümler de yer almaktadır. Bu bölümler, ilgi çekici eserlerle zengin olmakla birlikte, ülkede tarımın farklı alanlarının köklü tarihini ve gelişim aşamalarını gözler önüne sererek, halkımızın bu alanda da zengin geleneklere sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Kurulduğu günden bu yana müzenin sergisi ve koleksiyonu düzenli olarak yenilenmekte; Azerbaycan tarımının tarihsel gelişimini ve güncel durumunu yansıtan yeni materyal ve eserlerle zenginleştirilmektedir. Müzede, Azerbaycan tarımının neredeyse tüm alanları temsil edilmektedir. Günümüzde sergi alanı 500 m²’yi kapsamaktadır.
Müze, zengin bir koleksiyona ve modern standartlara uygun şekilde düzenlenmiş estetik bir sergiye sahiptir. Müzenin bulunduğu bina yenilenmiş, sergi salonları dünya standartlarına uygun ve çağdaş maketleme teknikleriyle donatılmıştır. 200 m²’lik idari ve çalışma alanları tamamen restore edilmiştir. Müzede 5.640 fotoğraf negatifi, 260 ev ve etnografya eseri, 37 resim, 35 uygulamalı sanat örneği ve daha birçok değerli materyal bulunmaktadır.
Bu tür müzelerin varlığı, öncelikle halkımızın zengin tarihî mirasına, millî-manevî değerlerine ve emek kültürüne verilen önemin bir göstergesidir. Bu müzeler, tarım alanında oluşmuş geleneklerin korunmasına ve genç nesillerin tarih bilincinin güçlendirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır. Aynı zamanda bilimsel araştırmalar, eğitim ve kültürel turizmin gelişimi açısından vazgeçilmez kaynaklar olarak ülkenin kültürel yaşamında özel bir yere sahiptir.

