Bizim Kuşağın Halleri-1

Merkezi seçme sınav sisteminin uygulandığı ilk üniversite gençleriydik. ÖSS sonuçlarını öğrenmek için ne bir duyuru ne bir internet ne de bir başka iletişim aracı vardı. Sınav sonuçlarında aldığı puana göre bir tercih sistemi de yoktu, öyle şeyler zaten bilinmezdi ama sınav sonuçlarını gece ajansından öğrenir öğrenmez ön kayıt için üniversitelere akın ederdi gece otobüsleriyle öğrenciler… Radyodan puanlarını öğrenen öğrenci önceliği kapmak için en erkenden yola çıkardı. Ön kayıt için şehirden şehre koşma yarışı olurdu adeta, öğrencilere eziyet çektirmek adına… Fikri zikri ne olursa olsun, konumu ne olursa olsun ülkesini ölesiye seven gençlerdik. Anlayacağınız çok farklı bir nesildi o kuşak...

***

Bizim kuşağın kıyafetleri de çok özeldi. Her şeyden önce olabildiğince takım elbise giyerdik. Boynunda kravatı çıkmayan, ütüsüz pantolon giymeyen son derece “şık” gezen bir nesildik. Erkeklerde “İspanyol paça” pantolonlar, geniş kravatlar, deri ceketler, omuzda imperteks yağmurluklar ya da kaşkolle paltolar… Modaya uygun olsun herkeste olmasa da dikkat çeken uzun saç ve favoriler, siyasi görüşe uygun, yukarı-aşağı, kalın bıyıklar, deri çizmeler…

Sol görüşlülerin en çok rağbet ettikleri asker postalları, parkalar, kalın kemerler, palaskalar, kalpaklar… Arka cepte ince dişli taraklar, yuvarlak aynalar, gömlek ceplerinde Gelincik, Bafra sigaraları…

Kızlarda genellikle etekli giysiler, lüleli saçlar, allıklar, küpeler, mini etekler, özel eğlence gecelerinde parlayan makyajlar… İnce belli mantolar, yüksek topuklu rugan ayakkabılar, döpiyesler, jarseler, koyu kırmızı rujlar, kalın kemerler ve tabii ki doğal güzellikler, vazgeçilmez güzel kokular, her özgünlüğü kendinde saklı olan masumane bakışlar, kınalı eller ve o ince bedenler... Tüm bunlar 68 ve 78 kuşağı genç kızların belirgin özellikleriydi.

Radyolarda sık tekrarlanan “Her genç kızın rüyası, Zetina dikiş makinesi” spot reklamlar kulağa çok hoş geliyordu. Zira hazır giyim henüz gelişiyordu, çoğunlukla terzilerin işi yoğun olurdu. Haliyle evlenecek genç kızların da dikiş-nakış için potansiyel üretkenlik için önerilen dikiş makinesinin özelliği bilinmeliydi.

***

Peki, bu işe anne ve babalar ne der diye soran olursa dönemin gençleri mutlak derecede anne-baba sözü de dinlerlerdi çünkü aldıkları eğitimle edindikleri terbiye ve alışkanlıklar onu gerektiriyordu. Evlilik çağına geldiklerinde, anne ve babanın sözünün geçerli olduğu bir dönemin bireyleri olsalar da, bu kuşağın özgürce karar verme özellikleri vardı. Anne ve babaların çoğu Anadolu’da yüzyıllardan beri var olan “görücü usulü” ile evlilik yapmış olmaları son derece doğaldı. Fakat bu gençlerin özgür kararlarına anne ve babaların onaylı destekleri öncelikli tercihti.

Bu evliliklerin dayandığı temel aile birliği, karşılıklı saygı ve sevginin bütünleştiği bir anlayışın egemen olmasına dayanıyordu. Bu neslin evlilikleri sade ve öz güvene dayalı uzun soluklu evliliklerdi. Çok ender olan aykırılıklar genel kaideyi bozmazdı.

50 yılı aşan evliliklerin aileye verdiği huzur ve özgünlüğü, zır-zop ilişkilerin anlaması mümkün değildi. Sevmesini de sevilmesini de iyi bilirlerdi. Onlar hem Leylâ'yı bilir hem de Mecnun'u... Uzaktan sevmenin inceliğini, sevilenin seveni bilmediği sır sevdalar yüreklere mahkûm edilmişliği bilenlerdi onlar. Onların ne unutulmaz sevdaları vardı ki adına ciltler dolusu yazılar yazılabilirdi. Aşkın da sevdanın da yaşamın bir parçası olduğunu bildiler o genç anne ve babalar şimdinin dede ve nineleri...

(devam edecek)