DAŞ SALNAME MÜZESİ
Azerbaycan müzeleri, ülkemizin zengin tarihini, derin kültürel mirasını ve renkli sanat geleneklerini koruyarak gelecek nesillere aktarması açısından büyük öneme sahiptir. Bu müzeler, geçmişin hafızasını yaşatmanın yanı sıra halkımızın kültürel ve manevi değerlerini de sergiler ve turistler ile araştırmacılar için benzersiz bir bilgi ve deneyim kaynağı işlevi görür. Son dönemde ülkemizde kurulan müzeler yalnızca geleneksel eserleri sergilemekle yetinmez, aynı zamanda modern teknolojiler ve yenilikçi sunum yöntemleri aracılığıyla ziyaretçilere daha interaktif ve kapsamlı deneyimler sunar. Bu tür müzeler, aynı zamanda kültürel mirasımızın korunması ve tanıtılması, bilimsel araştırmaların gelişimi ve genç nesillerin tarihî ve kültürel bilgi düzeyinin şekillendirilmesi açısından da önemli bir rol oynar. Bu müzeler arasında özel bir yere sahip olanlardan biri de Daş Salname Müzesidir.
Bu müze, Azerbaycan’ın taş plastik sanatı tarihine adanmıştır ve çeşitli taş plastik örneklerini sergiler. Müze, Devlet Bayrağı Meydanı bölgesinde, Haydar Aliyev Vakfı tarafından kurulmuştur. Azerbaycan’da manevi hayatın en arkaik özellikleri, taş plastik geleneklerinde korunarak günümüze ulaşmıştır.
Müze, 1900 yılında inşa edilmiş ve zamanında petrol madenlerinin enerji ihtiyacını karşılamak üzere tasarlanmış Leonid Krasin Devlet Bölgesel Elektrik Santrali binasında yer almaktadır. Bina tamamen restore edilerek Daş Salname Müzesi olarak faaliyete başlamıştır. Açılış, 8 Haziran 2015 tarihinde gerçekleşmiş; Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Haydar Aliyev Vakfı Başkanı Mehriban Aliyeva ve Vakfın Başkan Yardımcısı Leyla Aliyeva müzeyi ziyaret etmiştir.
Müze, Azerbaycan’ın çeşitli bölgelerinde keşfedilmiş çok sayıda taş plastik örneğini ziyaretçilere sunar. Antik eserlerin bir kısmı işlevsel amaçlı, süslemeye sahip olmayan ev eşyalarından oluşmaktadır. “Daş Salname” sergisi kapsamında taş plastik sanatının farklı türleri tanıtılmaktadır. Müze, Qobustan ve Qala korularından getirilen eserlerin yanı sıra heykeltıraş Hüseyn Haqverdiyev’in çalışmalarını da sergilemektedir. Onun “Arteriya” adlı eseri aracılığıyla geçmişin yankıları ziyaretçilere aktarılmaktadır. Epigrafik eserler, yazılı taşlar ve anı niteliği taşıyan taş plastik örnekleri, tarih çalışmaları için değerli kaynaklar olarak kabul edilmektedir.
Serginin temel bölümünü, Şirvan-Abşeron bölgesinde bulunmuş orta çağ mezar taşları, sandukalar ve mezar taşları oluşturur. Bu eserler, söz konusu dönemdeki sosyal, kültürel, ideolojik ve siyasi olaylar hakkında özgün bilgiler sunar.
Sonuç olarak, Daş Salname Müzesi yalnız taş plastik sanatının tarihini ve sanat örneklerini sergilemekle kalmaz, aynı zamanda Azerbaycan halkının binlerce yıllık manevi ve kültürel mirasını korur. Müze, eserleri aracılığıyla geçmişin sesini günümüze taşır ve ziyaretçilere eski geleneklerimizi anlama ve takdir etme fırsatı sunar. Böylece Daş Salname Müzesi, bilimsel, kültürel ve estetik açıdan ülkemizin sanat yaşamının önemli merkezlerinden biri haline gelmiştir.

