İNSANLAR İLE KONUŞURKEN YERE BAKMAK

                ‘’Yere bakan yürek yakan’’ diğer bütün atasözleri gibi boşuna söylenmemiş bir atasözüdür. İletişimde göz çok önemli rol oynar. Konuşurken özellikle insanların gözlerine bakmak gerekir.

                Karşı taraf ile konuşurken sürekli olarak yere bakarsak, karşı taraf bizim içtenliğimize ve samimiyetimize güvenmeyebilir. Beden dili denilen bir iletişim aracı vardır. Karşı taraf bizim daha çok beden dilimizden aldığı mesajlara önem verir. Yani başka bir anlatımla biz ne söylersek söyleyelim, sözlerimize değil, yüz ifademize göre bizimle ilgili kararlar verilir. Yere bakmak; genel olarak içten pazarlık ve saman altından su yürütmek, içi dışı bir olmamak gibi bazı karakter özelliklerinin göstergesi olarak kabul edilir. Toplumsal değerler bunu böyle onaylamıştır. Karşı taraf ile konuşurken sürekli yere bakıyorsak, kendisini dinlemediğimiz anlamına da gelir. Dinlemek ise iletişimin en önemli unsurudur. Şimdi bir iletişim örneği verelim.

                Yapılan bir iş görüşmesinden sonra iki arkadaşın yorumunu görelim.

A: -Ne dersin kafana yattı mı?

B: -Sözlerine bakarsan güzel hoş da.

A: -E…

B: -E…si adamın yüzü hoşuma gitmedi, sürekli yere bakıyordu. Söylediklerini pek samimi bulmadım.

A: -Sanırım haklısın, benim gözüm de hiç tutmadı. Bu işten vazgeçsek daha iyi olur belki.

                Yukarıdaki küçük bir iletişim örneğinde kişiler sözlerden yola çıkmayıp, beden diline önem vermişler ve karşı tarafın yüz ifadelerinden ve de yere bakmasından dolayı karşı tarafa olan güvenlerini kaybetmişlerdir. Gözler yalan söylemez, ancak sözler yalan olabilir. Hani eski şarkıda ‘’Gözler kalbin aynasıdır, yalan nedir bilmez onlar’’ derlerdi ya işte bu da gerçeklerden bir kesiti yansıtmaktadır. Aslında şöyle şarkıların çoğunun sözlerine bakarsak hep iletişim üzerine yazılmıştır. Bazıları iletişim kusurlarını diğerleri de mükemmel iletişimi anlatır. Bazılarının ne anlattığını da kimse anlamıyor ne yazık ki.

                Suçlular sorgulanırken doğru söyleyip söylemediklerinin anlaşılması için bazen yalan makineleri kullanılır. Bazen de suçlu aynalı odaya alınarak davranışları ile söylediklerinin birbirine uyun sağlayıp sağlamadığı gözlenerek karar verilir. Tüm bunlar hep beden diline olan inancın, sözlerden daha etkili olduğunun delilidir. Ne olursa olsun karşı taraf ile konuşurken yere bakılmamalıdır. Şu da iyi bilinmelidir ki niyetimiz kesinlikle gizli kalmaz. Daha doğrusu hiçbir olumsuzluk saklanamaz. Bunda ısrar etmemeliyiz. Niyetimiz ne olursa olsun bunu karşı tarafa bildirmeliyiz. O halde açık olmaktan hiç kimse zarar görmez.

                Sağlıklı iletişim için tün engelleri ortadan kaldırabilmeliyiz. İletişim engelleri ile beş edebilmeliyiz. Sağlıklı iletişime hepimiz muhtacız. Dünyanın ekonomik olarak en varlıklı kişisi bile tek başına bir adada yaşamayı, tüm ihtiyaçları karşılansa bile kabul etmez. O halde maddi ihtiyaçların karşılanması yetmiyor. İnsanlara gerçekten sağlıklı iletişim gerek; samimi, içten dostluklar gerek. Böylece yaşamda mutlu ve huzurlu olmak mümkündür. Yaşamda hiçbir insanı kırmamak mümkün değildir. Özü sözü bir olmamak, saman altından su yürütmek gibi alışılagelmiş davranışlar ve düşünceler ile kimseye zarar vermemeliyiz. Unutulmamalıdır ki küpte ne varsa onu sızdırır. Yani küpte bal varsa bal, sirke varsa sirke sızar. Kısacası ne olursa olsun iletişim hatalarına verdiğimiz her pirim, bize zarar olarak dönebilir. Bozulan iletişim sicilinin de düzeltilmesi kolay olmaz.

                Toplumda hiçbir şeyi gizlemenin mümkün olmadığını daha önce de belirtmiştik. Beş altı kişi bir araya gelerek bir kişi hakkında ‘’sinsi’’ yakıştırması yapıyorsa, bunu boşuna yapmamışlardır diye düşünmek gerekir. Bu tür yakıştırmalar yakıştırma yapılan kişi tarafından duyulduğunda, insanlara kızmak yerine kendi durumunu değerlendirse çok daha iyi olur. Belki benzetme yerine değil ama ‘’teşbihte hata olmaz’’ derler ya hani, bir hırsıza ‘’hırsız’’ denildiği zaman kızıp çevresine saldırır ya, işte ona benzemez mi acaba? Aslında o kişi geceleri hırsızlık yapıp gündüzleri de efendi, şerefli numarası yapar, kendisini yakalayanı da tehdit eder. ‘’Yahu arkadaş artık foyam meydana çıkıyor, kendimi düzeltsem iyi olur’’ diyeceği yerde foyasını meydana çıkaranlara saldırması ne kadar doğru acaba? ‘’Çekirge bir sıçrar, iki sıçrar üçüncüde suya düşer’’ bunu bilmeyen yoktur herhalde. Onun için bir kişi   bize ‘’sinsi’’ der ise o kişiye kızmak yerine Acaba böyle miyim? Bu adam boşuna böyle demez.’’ Diyerek bir iç muhasebeye girersek hiçbir şey kaybetmeyiz. Ümit edilen şudur ki konuşurken içtenliğimizi ortaya koymak, saman altından su yürütmemek, sinsiliğin bize vereceği zarardan korunmak en güzelidir. Dünyada her çeşit arkadaş bulmak mümkündür. Yani içten, samimi arkadaşlar da bolca vardır, sinsi arkadaşlar da. Ama sinsi arkadaşlarımızla gezerken onlara fazla sırtımızı dönmememiz gerekir. Ne olur ne olmaz. Eğer çevremizde samimi insan kalmadı, insanların çoğu ikiyüzlü sinsi, ben candan ve samimi olursam arkadaşsız kalırım düşüncesi gelişiyorsa, bu psikiyatrik yani gerçek dışı bir düşüncedir.