Modern Azerbaycan'da Gençlik Politikası

20. yüzyılın 90’lı yıllarında dağınık şekilde faaliyet gösteren Azerbaycan gençlerinin toplumun gelişimindeki rolünü artırmak, kendi sorunlarının çözümüne katkılarını güçlendirmek, ülkenin gelecekteki kalkınmasında katılımlarını ve sorumluluklarını yükseltmek, ayrıca başkent ve bölgelerde yaşayan gençler arasında fikir alışverişini sağlamak amacıyla milli lider Heydar Aliyev önemli adımlar atmıştır.Bu doğrultuda 26 Haziran 1994 tarihinde Gençlik, Spor ve Turizm Bakanlığı’nın (bugünkü Gençlik ve Spor Bakanlığı) kurulması, 2 Şubat 1996’da ilk Azerbaycan Gençlik Forumu’nun gerçekleştirilmesi ve 9 Nisan 2002 tarihinde “Gençlik Politikası Hakkında” Kanun’un kabul edilmesi önemli dönüm noktaları olmuştur.Genç neslin gelişiminin temel unsurlarından biri, gençlerin devletin ve toplumun sosyo-ekonomik, siyasi ve kültürel yaşamına aktif katılımının sağlanmasıdır. Azerbaycan’da devlet gençlik politikasının uygulanması esas olarak Azerbaycan Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.

“Gençlik Politikası Hakkında” Kanun’a göre bu politikanın başlıca yönleri şunlardır:

• gençlerin manevi ve ahlaki eğitimi ile kültürel hayata katılımı,
• yetenekli gençlere devlet desteğinin artırılması,
• gençlerin sağlığının korunması ve fiziksel gelişimi,
• istihdamlarının sağlanması,
• genç ailelere ve gençlik kuruluşlarına devlet desteği verilmesi.

Milli lider tarafından temeli atılan bu politika bugün İlham Aliyev tarafından başarıyla sürdürülmektedir. Cumhurbaşkanı tarafından 2005 yılında imzalanan “Azerbaycan Gençliği Devlet Programı (2005–2009)” başarıyla uygulanmış ve hedefler yüksek düzeyde gerçekleştirilmiştir.

2007 yılı, gençlerin ülkenin siyasi, ekonomik ve kültürel hayatındaki rolünü artırmak, sosyal sorunlarının çözümünü hızlandırmak ve haklarının korunmasını güçlendirmek amacıyla “Gençlik Yılı” ilan edilmiştir.

30 Ocak 2006 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararı ile Gençlik, Spor ve Turizm Bakanlığı yeniden yapılandırılarak Gençlik ve Spor Bakanlığı oluşturulmuştur. Ayrıca 19 Aralık 2011 tarihinde Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Gençlik Fonu kurulmuştur.

Daha sonra “Azerbaycan Gençleri 2017–2021 Devlet Programı” onaylanmıştır. Bu program kapsamında her yıl bir şehir veya bölgenin “Gençlik Başkenti” ilan edilmesi öngörülmüştür. Bu çerçevede Nahçıvan 2018 yılında “Gençlik Başkenti” seçilmiştir.

7 Mart 2018 tarihinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, gençlik politikası alanında yönetimin geliştirilmesine ilişkin yeni bir kararname imzalamıştır. Bu karara göre Azerbaycan Gençlik Fonu kamu tüzel kişiliği olarak yeniden yapılandırılmış ve tüzüğü onaylanmıştır.

Bağımsız Azerbaycan’da gençlik hareketinin gelişiminde forumların önemli yeri vardır:

• I Forum – 2 Şubat 1996 (Bakü)
• II Forum – 1999 (Bakü)
• III Forum – 13 Ekim 2003 (Bakü)
• IV Forum – 2005 (Bakü)
• V Forum – 3 Ekim 2008 (Bakü)
• VI Forum – 25 Ekim 2011 (Bakü)
• VII Forum – 2–3 Haziran 2014 (Bakü)
• VIII Forum – 16 Kasım 2018 (Bakü)

1 Şubat 1997 tarihinde Heydar Aliyev tarafından imzalanan karar ile her yıl 2 Şubat “Azerbaycan Gençlik Günü” olarak kutlanmaktadır.

Azerbaycan Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığı ülkedeki gençlik ve çocuk kuruluşlarıyla yakın iş birliği içinde faaliyet göstermekte, onların projelerinin desteklenmesi ve faaliyetlerinin geliştirilmesi yönünde önemli çalışmalar yürütmektedir.

Günümüzde 300’den fazla gençlik kuruluşu Azerbaycan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı tarafından resmi olarak tescil edilmiştir.

Gençlerin karar alma süreçlerine katılımını sağlamak amacıyla 1994 yılından itibaren Bakanlık bünyesinde danışma statüsüne sahip Gençlik Şurası faaliyet göstermektedir.

Son yıllarda gençlik kuruluşları sadece başkentte değil, bölgelerde de aktif şekilde faaliyet göstermektedir. Gence, Mingeçevir, Sumgayıt, Şeki, Lenkeran, Kuba ve diğer şehirlerde yeni kuruluşlar oluşturulmuştur.

Bugün Azerbaycan gençlik kuruluşları 35’ten fazla uluslararası platformda ülkeyi temsil etmektedir. Bu sayı son 10 yılda iki kat artmıştır. Azerbaycanlı gençler Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, GUAM, BDT gibi uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapmakta ve ortak projeler yürütmektedir.

Tüm bunlar Azerbaycan’da güçlü, bilinçli ve aktif bir gençliğin oluştuğunu ve ülkenin dünya ile entegrasyonunun başarıyla devam ettiğini göstermektedir.