Kırşehir ve Ganira Paşayeva: Anadolu’nun Kalbinde Yaşayan Bir Kardeşlik Hikâyesi

Günay Rzayeva
Araştırmacı, yazar

Anadolu’nun kalbinde yer alan Kırşehir; Ahi Evran’ın, Aşık Paşa’nın ve Neşet Ertaş’ın şehri olarak yalnızca tarihî ve kültürel mirasıyla değil, Türk dünyasına duyduğu gönül bağıyla da özel bir yere sahiptir. Bu şehir ile Azerbaycan’ın unutulmaz isimlerinden Ganira Paşayeva arasındaki bağ ise sıradan bir dostluk ilişkisinin çok ötesindedir. Kırşehir’in Ganira Paşayeva’ya verdiği “Fahri Vatandaş” unvanı ve 2025 yılında onun adını taşıyan parkın açılması, bu gönül bağının kalıcı bir sembolüne dönüşmüştür.

Ganira Paşayeva, Türk dünyasının ortak değerlerine hayatı boyunca gönülden bağlı kalan, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin güçlenmesi için siyasi, kültürel ve sosyal alanlarda çalışan önemli bir Azerbaycanlı aydın, siyasetçi, gazeteci ve yazardı. Ancak onun Türkiye ile kurduğu bağ sadece devletlerarası ilişkiler düzeyinde değildi. O, Türkiye’nin şehirlerini, insanlarını, tarihini ve kültürünü yakından tanımaya çalışan; Anadolu’nun farklı bölgelerini kendi kültürel dünyasının bir parçası olarak gören bir Türk dünyası sevdalısıydı. Bu şehirler arasında Kırşehir’in Ganira Paşayeva’nın hayatında özel bir yeri vardı.

Kırşehir’in Ganira Paşayeva’ya Açtığı Gönül Kapısı

Ganira Paşayeva’nın Kırşehir ile ilişkisi yıllar öncesine uzanıyordu. Kırşehir’e yaptığı ziyaretlerde şehrin tarihî kimliği, Ahi Evran geleneği ve Anadolu’nun manevi atmosferi onun için özel anlam taşıyordu.

Kırşehir, yüzyıllardır Anadolu’da Ahilik kültürünün önemli merkezlerinden biri olarak bilinmektedir. Ahi Evran’ın adıyla özdeşleşen şehir, dayanışma, kardeşlik, dürüstlük ve paylaşma gibi değerleri yaşatan güçlü bir kültürel mirasa sahiptir. Ganira Paşayeva’nın Türk dünyası anlayışı da tam olarak bu ortak değerler etrafında şekilleniyordu. Bu nedenle Kırşehir ile onun düşünce dünyası arasında doğal bir yakınlık vardı.

Ganira Paşayeva için Kırşehir yalnızca Türkiye’nin şehirlerinden biri değildi. O, bu şehri Anadolu’nun manevi merkezlerinden biri olarak görüyor, Kırşehir halkıyla kurduğu bağı Türk dünyasının ortak ruhunun bir parçası olarak değerlendiriyordu.

Bu sevginin en güçlü göstergelerinden biri, Kırşehir’in ona verdiği Fahri Vatandaşlık unvanı oldu.

“Kırşehir’in Fahri Vatandaşı Olmak Benim İçin Şereftir”

2017 yılında Kırşehir Belediye Meclisi tarafından alınan kararla Ganira Paşayeva’ya Kırşehir’in fahri vatandaşlığı verildi. Bu karar, onun Türk dünyasına yaptığı hizmetlerin yanı sıra Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin geliştirilmesine ve Kırşehir’in tanıtılmasına yaptığı katkıların bir ifadesi olarak değerlendirildi. Fahri vatandaşlık belgesi dönemin Başbakanı Binali Yıldırım tarafından Kırşehir’de Ganira Paşayeva’ya takdim edildi.

Bu unvan Ganira Paşayeva için sıradan bir ödül değildi. Kırşehir’in tarihî ve manevi kimliği düşünüldüğünde, bu şehir tarafından fahri vatandaş ilan edilmek onun için özel bir anlam taşıyordu.

O gün yaptığı konuşmada Ganira Paşayeva’nın sözleri, Kırşehir’e duyduğu sevgiyi bütün açıklığıyla ortaya koyuyordu:

“Ahi Evran’ın, Aşık Paşa’nın, Neşet Ertaş’ın uyuduğu qədim Kırşehir’in fəxri vətəndaşı olmaq mənim üçün şərəfdir. Türkiyədə, özəlliklə Kırşehirdə olmaq başqa duyğudur.”

Bu sözler, onun Kırşehir ile kurduğu manevi ilişkinin en güzel ifadelerinden biri olarak hafızalarda kaldı. Ganira Paşayeva, kendisine verilen bu güveni hayatı boyunca layıkıyla taşımaya çalışacağını da ifade etmişti.

Kırşehir ve Türk Dünyası Sevdası

Ganira Paşayeva’nın Kırşehir ile bağını anlamak için onun Türk dünyasına bakışını anlamak gerekir.

Onun düşüncesinde Türkiye ve Azerbaycan arasındaki kardeşlik, yalnızca iki devlet arasındaki diplomatik ilişkilerden ibaret değildi. Bu kardeşlik; tarih, dil, edebiyat, sanat, müzik, gelenek ve ortak hafıza üzerinden yaşayan daha geniş bir kültürel bağdı.

Kırşehir ise bu ortak kültürün Anadolu’daki önemli merkezlerinden biriydi.

Ahi Evran’ın oluşturduğu Ahilik anlayışında insan sevgisi, dayanışma, kardeşlik, paylaşma ve toplumsal sorumluluk öne çıkıyordu. Ganira Paşayeva’nın Türk dünyasına ilişkin düşüncelerinde de benzer şekilde dayanışma ve kardeşlik anlayışı önemli bir yer tutuyordu.

Bu açıdan bakıldığında Kırşehir’in Ganira Paşayeva’yı fahri vatandaşı ilan etmesi, aslında ortak bir manevi zeminin iki taraf tarafından da kabul edilmesiydi.

Ganira Paşayeva’nın Kırşehir’e Bıraktığı İz

Ganira Paşayeva’nın Türkiye’ye olan sevgisinin önemli göstergelerinden biri de Anadolu’yu yalnızca siyasi ve diplomatik açıdan değil, kültürel açıdan da tanımaya yönelik çalışmalarıydı.

Türkiye’nin farklı şehirlerini tanıtmayı amaçlayan “Adım Adım Türkiye” projesi de onun Anadolu’ya olan ilgisinin önemli örneklerinden biriydi. Kırşehir Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, Ganira Paşayeva’nın Türkiye’nin 81 ilini konu alan bu çalışmaya başladığı, ancak hayatını kaybetmesi nedeniyle projenin son 24 bölümünü tamamlayamadığı belirtilmiştir.

Bu yönüyle Kırşehir, onun için yalnızca ziyaret ettiği bir şehir değil; Anadolu’nun ortak Türk kültürünün bir parçası olarak gördüğü şehirlerden biriydi.

2023: Bir Kayıp, Bir Şehrin Vefası

Ganira Paşayeva’nın 28 Eylül 2023 tarihinde hayatını kaybetmesi Azerbaycan’da olduğu kadar Türkiye’de ve Türk dünyasında da büyük üzüntü yarattı. Azerbaycan Milli Meclisi de onun 28 Eylül 2023 tarihinde vəfat etdiyini və Türk dünyasına, parlamentlərarası əlaqələrə və ictimai fəaliyyətə mühüm töhfələr verdiyini qeyd edib.

Ancak Kırşehir, onun ölümünden sonra da Ganira Paşayeva’ya olan vefasını göstermeye devam etti.

Bir zamanlar kendisine “fahri vatandaş” unvanı veren Kırşehir, bu kez onun adını şehir hafızasına kalıcı biçimde kazımaya karar verdi.

Böylece Ganira Paşayeva’nın Kırşehir ile olan bağı, onun hayatından sonra da devam edecek yeni bir anlam kazandı.

Kırşehir’de Ganira Paşayeva Parkı

9 Mayıs 2025, Ganira Paşayeva ile Kırşehir arasındaki ilişkinin tarihine yeni bir sayfa ekledi.

Kırşehir Belediyesi tarafından Ahi Evran Mahallesi, Ahi Evran Bulvarı üzerinde yapımı tamamlanan Ganire Paşayeva Parkı, düzenlenen törenle hizmete açıldı. Belediye tarafından park, açıkça Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin sembolü olarak tanımlandı.

Parkın açılış törenine Kırşehir Belediye Başkanı Selahattin Ekicioğlu, Kırşehir Milletvekili Metin İlhan, Ganira Paşayeva’nın kız kardeşi Kemale Paşayeva, Türk Edebiyatı Vakfı Başkanı Serhat Kabaklı, yazar ve çevirmen İmdat Avşar ve çok sayıda davetli katıldı.

Kırşehir Belediyesi’nin resmi açıklamasında parkın 695 metrekarelik alanda tamamlandığı ve Türkiye-Azerbaycan kardeşlik hukukunun bir simgesi olarak Kırşehir halkının hizmetine sunulduğu bildirildi.

Bu nedenle parkı yalnızca bir yeşil alan veya bir şehir parkı olarak değerlendirmek eksik olur. Burası aynı zamanda bir hafıza mekânıdır.

Çünkü burada yaşatılan yalnızca Ganira Paşayeva’nın adı değildir. Burada Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik, Türk dünyası düşüncesi ve ortak kültürel değerler de yaşatılmaktadır.

“Bu Park, Türk Dünyası’na Hizmet Parkıdır”

Parkın açılışında Ganira Paşayeva’nın kız kardeşi Kemale Paşayeva’nın yaptığı konuşma da bu anlamı güçlendirmiştir. Kemale Paşayeva, parkın yalnızca bir vefa örneği olmadığını, aynı zamanda Türk dünyasına hizmet anlayışının bir sembolü olduğunu ifade etmiştir.

Bu yaklaşım son derece anlamlıdır.

Çünkü Ganira Paşayeva’nın mücadelesinin merkezinde yalnızca geçmişi hatırlamak deyil, geleceği qurmaq düşüncəsi dayanırdı. O, Türk dünyasının genç nesiller arasında daha güçlü bağlarla yaşatılmasını savunuyordu.

Bugün Kırşehir’de onun adını taşıyan parkta oynayan çocuklar, yürüyen gençler ve bu mekânda bir araya gelen insanlar, belki de farkında olmadan Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin canlı bir sembolünün içinde bulunuyorlar.

Ahi Evran’ın Şehrinde Ganira Paşayeva’nın Adı

Ganira Paşayeva’nın adının özellikle Ahi Evran Mahallesi’ndeki bir parka verilmesi ayrıca sembolik bir anlam taşımaktadır.

Ahi Evran, Anadolu’da dayanışma ve kardeşlik kültürünün en önemli temsilcilerinden biridir. Ganira Paşayeva ise modern dönemde Türk dünyası halkları arasındaki kültürel ve manevi bağların güçlenmesi için çalışan isimlerden biri olmuştur.

Biri Anadolu’nun tarihî hafızasında, diğeri çağdaş Türk dünyasının ortak hafızasında kardeşlik fikrini temsil etmektedir.

Bu nedenle Ahi Evran’ın şehrinde Ganira Paşayeva’nın adının yaşatılması, geçmiş ile bugün arasında qurulan anlamlı bir bağdır.

Kırşehir’in bu tercihi, aynı zamanda bir şehrin yalnızca kendi tarihini değil, ortak Türk dünyası hafızasını da sahiplenebileceğini göstermektedir.

Kırşehir’in Vefası, Azerbaycan’ın Teşekkürü

Bir insanın adına park, cadde veya anıt verilmesi onun hatırlanması açısından önemli olabilir. Ancak Ganira Paşayeva örneğinde mesele bundan daha derindir.

Kırşehir’in ona önce fahri vatandaşlık vermesi, ardından ölümünden sonra adını bir parka vermesi, yıllar boyunca kurulan karşılıklı sevgi ve saygının devamı niteliğindedir.

2017’de “Kırşehir’in fahri vatandaşı” olan Ganira Paşayeva, bugün artık Kırşehir’in şehir hafızasının da bir parçasıdır.

Bu nedenle Kırşehir Belediyesi’nin ve Kırşehir halkının gösterdiği bu vefa, Azerbaycan’da da büyük anlam taşımaktadır.

Kırşehir Belediye Başkanı Selahattin Ekicioğlu ve bu anlamlı girişimde emeği geçen herkese Azerbaycan halkı adına teşekkür etmek, yalnızca bir nezaket ifadesi değil, iki kardeş toplum arasındaki gönül bağının bir gereğidir.

Bir Parktan Daha Fazlası

Bugün Kırşehir’de Ganira Paşayeva’nın adını taşıyan park, onun hatırasının yaşatıldığı bir mekân olmanın ötesinde anlam taşımaktadır. Bu park, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki kardeşliğin, Türk dünyasının ortak hafızasının ve Ganira Paşayeva’nın ideallerinin sembolüdür.

Onun hayatı boyunca savunduğu düşünceler; Türk dünyasının birbirini daha yakından tanıması, ortak kültürel mirasın korunması ve kardeş halklar arasındaki bağların güçlendirilmesi bugün Kırşehir’de somut bir şehir hafızasına dönüşmüşdür.

Ganira Paşayeva artık yalnızca Tovuz’un, Azerbaycan’ın və ya Türk dünyasının bir değeri değildir. O, kendisine fahri vatandaşlık veren Kırşehir’in de manevi hafızasında yer edinmiştir.

Ahi Evran’ın şehrinde onun adının yaşaması, aslında iki farklı coğrafyanın aynı kültürel ve manevi kökten beslendiğini hatırlatmaktadır.

Belki de bu nedenle Ganira Paşayeva’nın yıllar önce söylediği “Kırşehir’in fahri vatandaşı olmak benim için şereftir” sözü bugün daha da anlamlıdır.

Çünkü artık yalnızca Ganira Paşayeva Kırşehir’in fahri vatandaşı değildir.

Kırşehir de Ganira Paşayeva’nın hatırasının yaşadığı şehirlerden biri olmuşdur.

Bu bağ, bir unvandan bir parka; bir parktan ise ortak bir hafızaya dönüşmüştür.

Ve Kırşehir’de yaşatılan bu hatıra, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin gelecek nesillere aktarılmasında anlamlı bir köprü olmaya devam edecektir.