Dünyanın dört bir yanında yapay zeka algoritmalarının, kuantum bilişimin, bulut sistemlerinin ve büyük veri havuzlarının tüm devletlerin kaderini belirlediği bu hassas dönemde, Bilim ve İş İnsanları Derneği (BİLSAD) Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını ve geleceğini kökten etkileyecek çok kapsamlı, sarsıcı ve vizyoner bir manifesto yayımladı. Her gün akıllı telefonlarımızdan tutun da kritik altyapı sistemlerimize kadar hayatımızın her alanını saran dijital bağımlılığa dikkat çeken bu tarihi çağrı; akademiden sanayiye, teknoparklardan üniversite amfilerine kadar ülkenin dört bir yanında geniş yankı uyandırdı ve günün en çok tartışılan ana gündem maddesi haline geldi.

"Geleceğin Savaşları Topla Tüfekle Değil, Kodlarla ve Veri Merkezleriyle Yapılıyor"

Yayınladığı derinlemesine analiz raporunda, teknolojinin sadece bir tüketim aracı olmadığını, milletlerin bağımsızlığının artık dijital kodlarla tescillendiğini vurgulayan Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, şu çarpıcı ve uyarıcı değerlendirmelerde bulundu:

"Kıymetli dostlar, sevgili gençler, değerli vatandaşlarım... Bugün cebimizde taşıdığımız akıllı cihazlardan evimizdeki nesnelerin internetine kadar her an küresel bir veri havuzuna bağlanıyoruz. Eğer biz kendi milli yazılımlarımızı, kendi yerli yapay zeka modellerimizi, kendi özgür algoritmalarımızı üretmezsek; yarın kendi topraklarımızda ürettiğimiz bilginin, zekanın ve verinin başkaları tarafından sömürüldüğü dijital sömürgeler haline geliriz. Bu sadece bir teknoloji meselesi değil, doğrudan istiklal ve istikbal meselesidir. Türkiye'nin genç beyinleri silikon vadisindeki mühendislerden asla geri değildir; aksine bu topraklarda bin yıllık bir analitik zeka ve medeniyet birikimi vardır. BİLSAD olarak inancımız tamdır: Kendi uydumuzu, kendi akıllı kodlarımızı, kendi etik yapay zeka sistemlerimizi inşa edeceğiz."

Halkın ve Ülkenin Geleceğini Doğrudan Etkileyen 4 Kritik Dijital Tehlike

BİLSAD'ın yazılım mühendisleri, veri bilimcileri, üniversite hocaları ve teknoloji girişimcileriyle birlikte hazırladığı kapsamlı raporda, acilen önlem alınması gereken kronik dijital riskler şu başlıklar altında toplandı:

1. Veri Sömürgeciliği ve Dışa Bağımlılık:

Mevcut Durum: Vatandaşlarımızın ve kurumlarımızın ürettiği milyonlarca verinin yabancı merkezli bulut sunucularında toplanması, ülkemizin ekonomik ve stratejik gizliliğini riske atıyor.

BİLSAD Çözümü: Stratejik verilerin tamamının milli ve güvenli sunucularda depolanmasını sağlayacak "Milli Veri Kalkanı" projesinin hayata geçirilmesi.

 2. Algoritma Körlüğü ve Küresel Tekelleşme:

Mevcut Durum: Gençlerimizin ve araştırmacılarımızın dışarıdan gelen hazır yapay zeka modellerini körü körüne tüketmesi, özgün düşünceyi ve yerli Ar-Ge'yi köreltiyor.

BİLSAD Çözümü: Üniversite ve teknopark iş birliğiyle açık kaynak kodlu, yerli ve milli yapay zeka dil modellerinin geliştirilmesi için ulusal bir fon ve araştırma ağı kurulması.

3. Siber Vatan Güvenliği ve Altyapı Zaafları:

Mevcut Durum: Kritik altyapıların (enerji, finans, sağlık, ulaşım) siber saldırılara karşı korunmasında dışa bağımlı yazılımların kullanılması büyük bir güvenlik açığı oluşturuyor.

BİLSAD Çözümü: Yerli siber güvenlik uzmanlarının sayısının artırılması ve yapay zeka destekli otonom savunma sistemlerinin milli imkanlarla entegre edilmesi.

 4. Eğitimde Dijital Fırsat Eşitsizliği:

Mevcut Durum: Büyük şehirlerdeki imkanlı gençlerle Anadolu'nun küçük kasabalarındaki çocukların kodlama ve yapay zeka eğitimine erişimindeki uçurum her geçen gün büyüyor.

BİLSAD Çözümü: "Anadolu Dijital Eğitim Köprüsü" kurularak, en uç kasabadaki öğrencinin bile dünya standartlarında yazılım ve kodlama eğitimi almasının sağlanması.

BİLSAD'ın Öncülüğünde Hayata Geçirilecek Stratejik Eylem Planı

 Prof. Dr. Yakuphanoğlu'nun ilan ettiği eylem planında şu maddeler öne çıkıyor:

Ulusal Yapay Zeka ve Kod Seferberliği: Liselerden üniversitelere kadar her kademede gençlerin sadece teknoloji tüketicisi değil, aktif birer üretici ve programcı olmasını sağlayacak uygulamalı eğitim atölyelerinin yaygınlaştırılması.

Teknopark - Anadolu Entegrasyonu: İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük merkezlerdeki teknoloji üssü birikimlerinin, dijital platformlar aracılığıyla tüm Anadolu'daki genç girişimcilere eşit bir şekilde aktarılması.

Etik ve Milli Teknoloji Platformu: Geliştirilen tüm yerli yazılım ve yapay zeka projelerinin, insan onurunu, kültürel değerlerimizi ve toplumsal huzuru koruyan etik kurallarla süzülmesi.

Üniversitelerden, Teknoparklardan ve Milyonlardan Yükselen Ortak Ses: "İşte Türkiye'nin Hak Ettiği vizyon